VWAP ინდიკატორი: როგორ გამოითვლება და როგორ გამოვიყენოთ

რას აჩვენებს VWAP ინდიკატორი გრაფიკზე?

აბრევიატურა იშიფრება როგორც Volume Weighted Average Price. Fidelity-ის ლექსიკონში სესიური VWAP აღწერილია, როგორც სავაჭრო დღის განმავლობაში განახლებადი საშუალო, რომელშიც მოცულობა წონად გამოიყენება. გრაფიკზე ეს ხაზი სანთლების იმავე ფასის შკალაზეა გამოსახული.

VWAP-ს სხვა დანიშნულებაც აქვს: ორდერის შესრულების ფასის შეფასება. მაგალითად, Interactive Brokers-ის ალგორითმი ცდილობს, შესრულება განსაზღვრულ დროში VWAP-ს მიუახლოოს. ბროკერი გაფრთხილებთ, რომ ფაქტობრივი ფასი შეიძლება ორიენტირისგან განსხვავდებოდეს, ხოლო ორდერი შეიძლება სრულად არ შესრულდეს. გრაფიკზე ხაზის დამატება ასეთ ალგორითმს არ რთავს და ორდერებს არ აგზავნის.

როგორ გამოითვლება VWAP: ფორმულა და მაგალითი

ფორმულა სიტყვიერად ასე იწერება: VWAP = ჯამი (ფასი × მოცულობა) / მოცულობების ჯამი. თუ ყველა გარიგების მონაცემები ხელმისაწვდომია, თითოეული გარიგების ფასი და ზომა შეიძლება გამოიყენოთ. სანთლებზე დაფუძნებული ვარიანტი ბარის შიგნით გარიგებებს ერთი საანგარიშო ფასით ანაცვლებს. StockCharts იყენებს ტიპურ ფასს (High + Low + Close) / 3. სანთლებზე გამოთვლილი შედეგი შეიძლება თითოეული გარიგების მიხედვით გამოთვლილი შედეგისგან განსხვავდებოდეს.

ავიღოთ ერთი სესიის ხუთი გამოგონილი სანთელი. ფასები მოცემულია პირობით ერთეულებში, მოცულობა კი — აქტივის ერთნაირ ერთეულებში. თითოეულ მწკრივში მაქსიმუმი მითითებულ ფასზე ერთი ერთეულით მაღალია, მინიმუმი — ერთი ერთეულით დაბალი, დახურვა კი მის ტოლია. ამიტომ ტიპური ფასი დახურვის ფასს ემთხვევა. ეს მონაცემები მხოლოდ არითმეტიკის შესამოწმებლად შეიქმნა და რეალური აქტივით ვაჭრობას არ ასახავს.

მეორე სანთლის შემდეგ მიიღება (100 × 400 + 104 × 100) / 500 = 100,80. მეხუთე სანთლის შემდეგ ნამრავლების ჯამია 102 000, ხოლო ჯამური მოცულობა — 1 000. შესაბამისად, საბოლოო VWAP არის 102. მე-4 მწკრივში შედეგი საჩვენებლად დამრგვალებულია; შემდგომ გამოთვლაში დამრგვალება არ გამოიყენება.

1. 1

   ნამრავლების შეკრება

   40 000 + 10 400 + 10 200 + 10 500 + 30 900

   ↓
2. 2

   მოცულობების შეკრება

   400 + 100 + 100 + 100 + 300 = 1 000

   ↓
3. 3

   ჯამების გაყოფა

   102 000 / 1 000 = 102

თუ ხუთივე სანთლის მოცულობა ერთნაირია, ფორმულა არჩეული ფასების ჩვეულებრივ საშუალოს მოგვცემს. თუ ჯამური მოცულობა ნულის ტოლია, გაყოფა შეუძლებელია: ასეთი მონაკვეთისთვის VWAP განსაზღვრული არ არის. ნულოვანი ან არარსებული ხაზი მონაცემების შემოწმებას მოითხოვს და არა სავაჭრო სიგნალის ძებნას.

რით განსხვავდება VWAP SMA-სა და VWMA-სგან?

სასწავლო მაგალითის მეხუთე სანთელზე VWAP არის 102. ბოლო სამი დახურვის მოძრავი საშუალო SMA უდრის (102 + 105 + 103) / 3 = 103,33. დახურვის ფასი 103 VWAP-ზე მაღალი აღმოჩნდა, მაგრამ SMA(3)-ზე დაბალი. ინდიკატორები სხვადასხვა კითხვას პასუხობს, ამიტომ არითმეტიკაში წინააღმდეგობა არ არის.

მოცულობის გავლენის ცალკე შესამოწმებლად ხუთივე ფასი თანაბარი წონებით გავასაშუალოოთ: (100 + 104 + 102 + 105 + 103) / 5 = 102,80. ახლა ფანჯარა VWAP-ის მონაკვეთს ემთხვევა. სხვაობა 102,80-სა და 102-ს შორის წონებითაა გამოწვეული: პირველ სანთელს, რომლის ფასი 100 იყო, დიდი მოცულობა ჰქონდა.

1. 1

   SMA(3): 103,33

   ბოლო სამი დახურვა, თანაბარი წონები

   ↓
2. 2

   ფასი: 103

   მეხუთე სანთლის დახურვა

   ↓
3. 3

   VWAP: 102

   ხუთივე სანთელი მოცულობის წონით

მოძრავი საშუალოს ფანჯარა ყოველ ახალ სანთელთან ერთად გადაადგილდება. სესიურ VWAP-ში სანთლების რაოდენობა განულებამდე იზრდება. მათი შედარებისას ჩაიწერეთ SMA-ს ან VWMA-ს პერიოდი: ფრაზა „ფასი საშუალოზე მაღალია“ პარამეტრების გარეშე არაერთმნიშვნელოვანია.

რისკები და შეზღუდვები: როდის შეიძლება VWAP-მა შეცდომაში შეგვიყვანოს?

ძლიერი მოძრაობისას ფასი შეიძლება დიდხანს დარჩეს ხაზის ერთ მხარეს. ფლეტის დროს ხშირი გადაკვეთები შესვლის ბევრ ფორმალურ საბაბს ქმნის. თუ მხოლოდ წარმატებულ ასხლეტებს შეამოწმებთ, ადვილად მიიღებთ ლამაზ, მაგრამ ფაქტის შემდეგ შექმნილ ახსნას. შემოწმება უნდა მოიცავდეს შემთხვევებსაც, როდესაც ფასმა VWAP გადაკვეთა და მოძრაობა განაგრძო.

Schwab VWAP-ს განიხილავს, როგორც ფასის ფარდობითი მდებარეობისა და შესაძლო მხარდაჭერის ან წინააღმდეგობის ორიენტირს, თუმცა მხოლოდ ტექნიკურ ანალიზზე დაყრდნობას არ გირჩევთ. ხაზამდე მანძილი თავისთავად არ განსაზღვრავს პოზიციის ზომას, სტოპ-ლოსს ან დასაშვებ ზარალს.

სასწავლო გამოთვლა სავაჭრო სტრატეგიის შემოწმება არ არის. მასალა არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ საინვესტიციო რეკომენდაციას. ვაჭრობა თანხის დაკარგვის რისკს უკავშირდება.

როგორ გავმართოთ VWAP ინდიკატორი TradingView-ში?

სესიური ვარიანტის სასწავლო შემოწმებისთვის ასეთი თანმიმდევრობა გამოდგება:

1. გახსენით სიმბოლო, რომლისთვისაც მოცულობა ხელმისაწვდომია, და აირჩიეთ შიდადღიური ტაიმფრეიმი, მაგალითად, ხუთი წუთი. ეს შემოწმების გასამარტივებლადაა და არა სავაჭრო პერიოდის რეკომენდაცია.
2. ინდიკატორების სიაში იპოვეთ ჩაშენებული Volume Weighted Average Price. არ აგერიოთ ის მსგავსი სახელწოდების მომხმარებლის სკრიპტებში.
3. Anchor Period-ის პარამეტრში აირჩიეთ Session. შეამოწმეთ Source: ტიპური ფასით გამოსათვლელად საჭიროა hlc3.
4. Offset დატოვეთ ნულის ტოლი. პირველი განხილვისას გადახრის ზოლები შეგიძლიათ დამალოთ, რათა ძირითად ხაზს დააკვირდეთ.
5. სანთლების მონაცემებით შეამოწმეთ სესიის პირველი სანთელი და მომდევნო რამდენიმე მნიშვნელობა.

TradingView-ის ცნობარი ამ პარამეტრებს ადასტურებს. გამოთვლის პერიოდი რამდენიმე ბარს უნდა შეიცავდეს: დღიურ გრაფიკზე Session ყოველ სანთელზე განულდებოდა. თავად ინდიკატორის Timeframe პარამეტრიც შეიძლება გრაფიკის პერიოდისგან განსხვავდებოდეს, ამიტომ ისიც უნდა შეიტანოთ შემოწმების ჩანაწერში.

რატომ ნულდება VWAP სადღეღამისო კრიპტობაზარზე?

წარმოიდგინეთ ორი მკაფიოდ განსაზღვრული სასწავლო გამოთვლა: ერთი იწყება 00:00 UTC-ზე, მეორე კი — 08:00 UTC-ზე. შუადღისას პირველი დილის გარიგებებს მოიცავს, მეორე კი — არა. ფორმულიდან გამომდინარეობს, რომ საშუალოები შეიძლება განსხვავდებოდეს. ეს ათვლის წერტილის გავლენის მაგალითია და არა კონკრეტული კრიპტობირჟის პარამეტრის შესახებ მტკიცება.

საკუთარ გრაფიკზე იპოვეთ განულების ადგილი და ჩაიწერეთ დრო დროის სარტყელთან ერთად. შემდეგ შეამოწმეთ, რომელი სესია და სანთლები მონაწილეობს გამოთვლაში. Pine Script-ის დოკუმენტაციაში ცალკეა აღნიშნული: შკალის დროის სარტყელი დროის ჩვენებას ცვლის, მაგრამ Pine-სკრიპტების ქცევას — არა. გრაფიკის საათის უბრალო გადართვა საანგარიშო სესიის შეცვლას არ ამტკიცებს.

თუ რამდენიმე დღის განმავლობაში კონკრეტული მოვლენიდან დაწყებული მონაცემები გჭირდებათ, შესაბამისი მიბმის წერტილი გამოიყენეთ. თუ მიმდინარე სესიის საშუალო გჭირდებათ, შეამოწმეთ, რომ დაგროვილი მონაცემები ნამდვილად ნულდება. განულების გარეშე უწყვეტი დაგროვება პასუხობს კითხვას დაწყებიდან მთლიანი მონაკვეთის შესახებ და არა დღევანდელი დღის შესახებ.

როგორ გამოვიყენოთ VWAP და შევამოწმოთ ხაზი საკუთარ გრაფიკზე?

აირჩიეთ დასრულებული სესია, რათა შედარების დროს მიმდინარე სანთელი არ იცვლებოდეს. შეინახეთ მისი პირველი რამდენიმე ბარი High, Low, Close და Volume მონაცემებით. გამოთვალეთ ტიპური ფასი, ნამრავლების დაგროვილი ჯამი და დაგროვილი მოცულობა. შედეგი თითოეულ მწკრივზე შეადარეთ და არა მხოლოდ ბოლოს: ასე გამოჩნდება, რომელი ბარიდან წარმოიშვა განსხვავება.

როდესაც არითმეტიკა დაემთხვევა, ფასის ქცევა განიხილეთ. მზარდი ხაზის ზემოთ შეგიძლიათ მოძრაობის გაგრძელების სცენარი შეისწავლოთ; ხაზთან დაბრუნება კი საშუალოს შემოწმებად განიხილოთ. ეს შესამოწმებელი ჰიპოთეზებია. ცალკე მონიშნეთ შემთხვევები, როდესაც შეხების შემდეგ ფასი ხაზთან ვერ შენარჩუნდა, ასევე გარიგებების შესრულების ხარჯები. რამდენიმე შერჩეული სანთლიდან მიღებულ დასკვნას მთელ ბაზარზე ნუ განავრცობთ.

შემოწმება VWAP-ის შესახებ დასკვნამდე

გამოდგება, თუ

• მოცულობის წყარო ცნობილია; სიმბოლო და სავაჭრო პლატფორმა ჩაწერილია
• გამოთვლის დასაწყისი და პარამეტრები შენახულია
• რამდენიმე მნიშვნელობა საწყისი სანთლების მიხედვით ხელახლაა გამოთვლილი

არ გამოდგება, თუ

• მოცულობა არ არის ან მისი ტიპი უცნობია
• საწყისი წერტილი ლამაზი ასხლეტის მისაღებად გადააქვთ
• ნებისმიერი გადაკვეთა გარიგების საკმარის მიზეზად ითვლება

ეს სქემა ავტორის მიერ ფორმულის საწყისი მონაცემებიდან გამოყვანილი შემოწმების თანმიმდევრობაა. ის ინდიკატორის შემოწმებადი მნიშვნელობის მომავალი ფასის შესახებ ვარაუდისგან გამიჯვნაში გვეხმარება.

თუ ხაზი არ დაემთხვა, თანმიმდევრულად შეამოწმეთ: სიმბოლო და სავაჭრო პლატფორმა, სანთლების ტიპი, Source, სესიის დასაწყისი, გამოთვლის პერიოდი და დამრგვალება. ცალკე შეამოწმეთ მოცულობა. მაგალითად, MetaTrader 5 Forex-ის მოცულობას ფასის ცვლილებების რაოდენობად აღწერს, აქციებისთვის კი — ფაქტობრივად ნავაჭრ მოცულობად. ეს სხვადასხვა სიდიდეებია. ტიკური მოცულობის ჩასმა მას ბაზრის ყველა გარიგების საერთო მოცულობად არ აქცევს.

მონაცემთა ტიპებს შორის ძირითადი განსხვავება განხილულია სტატიაში მოცულობის ინდიკატორის შესახებ. თუ ამოცანა ფასის დონეების მიხედვით მოცულობის განაწილებაა, საჭიროა Volume Profile-ის ცალკე განხილვა: საშუალო ხაზი მთელ განაწილებას არ აჩვენებს.

წყაროები

• Fidelity: სესიური VWAP-ის განმარტება
• StockCharts: ფორმულა, სანთლებზე გამოთვლა და საშუალოსთან შედარება
• TradingView: Volume Weighted Average Price-ის პარამეტრები
• TradingView: გრაფიკის დროის სარტყლები და Pine Script
• TradingView: Anchored VWAP
• Schwab: VWAP-ის წაკითხვა და ტექნიკური ანალიზის შეზღუდვები
• Interactive Brokers: VWAP შესრულების ალგორითმი
• MetaTrader 5: ტიკური და ფაქტობრივი მოცულობა

ხშირად დასმული კითხვები

რით განსხვავდება Anchored VWAP ჩვეულებრივი VWAP-ისგან?

Anchored VWAP-ში მომხმარებელი გამოთვლის საწყის წერტილს ირჩევს. ასეთი მონაკვეთი შეიძლება რამდენიმე დღეს მოიცავდეს. სესიური VWAP ახალი სესიის დაწყებისას მონაცემების დაგროვებას თავიდან იწყებს. TradingView-ში მიბმული ვარიანტი ხატვის ინსტრუმენტებს შორისაა ხელმისაწვდომი: აირჩიეთ ის და მიუთითეთ საწყისი სანთელი. მიბმის წერტილის არჩევანი შედეგზე მოქმედებს, ამიტომ ასხლეტების შეფასებამდე ის დასაბუთებული უნდა იყოს. TradingView-ის ინსტრუქცია.

როგორ გამოვიყენოთ VWAP ინდიკატორი, თუ ფასი ხაზზე მაღლაა?

თუ ფასი VWAP-ზე მაღლაა, ის არჩეულ მონაკვეთზე მოცულობის წონებით გამოთვლილ საშუალოზე მაღლა მდებარეობს. ეს ჯერ კიდევ არ არის ყიდვის ბრძანება. შეამოწმეთ ხაზის დახრილობა, ფასის მოძრაობა და სცენარის გაუქმების პირობები. სავაჭრო წესის შესაფასებლად საჭიროა წინასწარ განსაზღვრული შესვლა, გამოსვლა და რისკი, ასევე წარუმატებელი შემთხვევების შემოწმება. ხაზთან ერთი წარმატებული შეხება წესის ეფექტიანობას არ ადასტურებს.

რატომ იცვლება VWAP დაუხურავ სანთელზე?

სანთლის ფორმირებისას შეიძლება შეიცვალოს მისი მაქსიმუმი, მინიმუმი, დახურვის ფასი და მოცულობა. ეს მონაცემები ფორმულაში მონაწილეობს, ამიტომ VWAP-ის მიმდინარე მნიშვნელობაც შეიძლება შეიცვალოს. ხელით განმეორებადი შემოწმებისთვის გამოიყენეთ დასრულებული სანთლები და ერთნაირი პარამეტრები. მიმდინარე მნიშვნელობის ცვლილება თავისთავად არ ამტკიცებს, რომ მთელი დასრულებული ისტორიის მნიშვნელობები ფაქტის შემდეგ გადაიწერა.

VWAP სხვადასხვა ბირჟაზე ერთნაირია?

დამთხვევა აუცილებელი არ არის. გამოთვლაში შედის არჩეული წყაროს ფასები და მოცულობები, ასევე დროის განსაზღვრული მონაკვეთი. თუ საწყისი გარიგებები, სანთლები ან სესიის საზღვრები განსხვავდება, საშუალოც შეიძლება განსხვავებული იყოს. შედარებამდე ჩაიწერეთ სრული სიმბოლო სავაჭრო პლატფორმის მითითებით, მოცულობის ტიპი, Source და Anchor Period. აქტივის მსგავსი სახელწოდება მონაცემთა ერთნაირ ნაკრებს არ ადასტურებს.