როგორ მუშაობს ADX ინდიკატორი: ტრენდის ძალა და +DI და -DI ხაზები

რას აჩვენებს ADX ინდიკატორი და რას არ აჩვენებს

Fidelity ADX-ს აღწერს, როგორც შეზღუდულ ოსცილატორს, რომლის მნიშვნელობებიც 0-სა და 100-ს შორის მერყეობს. იმავე დიაპაზონს ადასტურებს TradingView-ის ცნობარი და IG-ის სასწავლო მასალები. შკალას ზედა ზღვარი აქვს, ამიტომ 40 ყოველთვის 20-ზე ძლიერი მნიშვნელობაა, რომელ ინსტრუმენტზეც უნდა ნახოთ იგი.

ცნობარებში ინდიკატორის როლი ერთნაირი სიმკაცრითაა აღწერილი. StockCharts წერს, რომ ADX ზომავს „the strength or weakness of a trend, not the actual direction“ — ტრენდის ძალას ან სისუსტეს და არა თავად მიმართულებას. TradingView კიდევ უფრო მოკლედ აყალიბებს: „It does not take direction into account at all“ — ის მიმართულებას საერთოდ არ ითვალისწინებს.

მოკლე სია იმისა, რას გვაძლევს და რას არ გვაძლევს ADX:

1. მიმდინარე მოძრაობის ძალას ერთი რიცხვით აფასებს.
2. გვიჩვენებს ამ ძალის დინამიკას: მზარდი ხაზი ნიშნავს, რომ მოძრაობა ძალას იკრებს, კლებადი კი — რომ ის სუსტდება.
3. სხვადასხვა ინსტრუმენტისთვის საერთო ენას ქმნის, რადგან შკალა ყველგან ერთნაირია.
4. არ გვიჩვენებს მიმართულებას: მხოლოდ ADX-ით ვერ გავიგებთ, ფასი იზრდება თუ ეცემა.
5. არ გვაძლევს შესვლის წერტილს და არ აყენებს სტოპ-ლოსს.
6. არ გვაძლევს ფასის მიზანს და არ ამბობს, რამდენ ხანს გაგრძელდება მოძრაობა.
7. არ გვაფრთხილებს შემობრუნების შესახებ: ძალა ვარდნის დროსაც შეიძლება იზრდებოდეს.

მიმართულებისადმი ასეთი ნეიტრალურობის გამო ADX-ს გრაფიკზე იშვიათად აყენებენ მარტო. თუ სამუშაო ნაკრებს ახლა აწყობთ, დაიწყეთ განხილვით, რომელი ინდიკატორების დაყენება ღირს დამწყებისთვის, შემდეგ კი მოძრაობის ძალის გასაგებად აქ დაბრუნდით.

როგორ უკავშირდება ერთმანეთს ADX, +DI და -DI

უაილდერმა Directional Movement სამი სიდიდისგან შემდგარ სისტემად შექმნა და ცალ-ცალკე ისინი არასრულია. ორი DI ხაზი პასუხობს კითხვას „საით“, მესამე ხაზი კი — კითხვას „რამდენად დამაჯერებლად“. Fidelity ამ კავშირს ასე აღწერს: ADX ხაზი ტრენდის ძალას განსაზღვრავს, ხოლო ორი DMI ხაზი მას მიმართულების განსაზღვრაში ეხმარება.

Fidelity-სთან გადაკვეთების კლასიკური განმარტება ერთ წინადადებადაა ჩამოყალიბებული: ყიდვის სიგნალი მაშინ ჩნდება, როცა DMI+ DMI--ს ქვემოდან ზემოთ კვეთს, გაყიდვის სიგნალი კი — პირიქით. ამის შემდეგ წყაროებს შორის იწყება საფუძვლიანი დავა. IG წერს, რომ ტრეიდერების უმრავლესობა DI ხაზებს უგულებელყოფს, რადგან ისინი „tend to cloud the issue“ — მხოლოდ აბუნდოვანებს სურათს. StockCharts კი, პირიქით, მუშაობას სწორედ DI-ის გადაკვეთებზე აგებს და გარე დადასტურებას ამატებს.

ამ დავიდან ჩემი დასკვნა მარტივია: DI ხაზები სასარგებლოა ძალთა განლაგების აღსაწერად და არა შესვლის ღილაკად. თუ მოძრაობის ძალა ნულთან ახლოსაა, ერთი გადაკვეთა არაფერს ამტკიცებს.

როგორ გამოითვლება True Range, +DM და -DM

გამოთვლა ჭეშმარიტი დიაპაზონით იწყება. True Range სამი სიდიდიდან უდიდესია: სანთლის დიაპაზონი მაქსიმუმიდან მინიმუმამდე, მანძილი მაქსიმუმიდან გუშინდელ დახურვამდე და მანძილი გუშინდელი დახურვიდან მინიმუმამდე. იგივე სიდიდე უდევს საფუძვლად ცალკე ინდიკატორს, რომელიც ვოლატილობას ზომავს. თუ ეს თქვენთვის ახალი ცნებაა, იხილეთ განხილვა, როგორ გვეხმარება ჭეშმარიტი დიაპაზონი სტოპ-ლოსის დაყენებაში.

შემდეგ მიმართული მოძრაობა გამოითვლება. ღია წყაროებში უაილდერის წესი ასეა ჩამოყალიბებული:

1. UpMove არის დღევანდელი მაქსიმუმი მინუს გუშინდელი მაქსიმუმი.
2. DownMove არის გუშინდელი მინიმუმი მინუს დღევანდელი მინიმუმი.
3. თუ UpMove DownMove-ზე და ნულზე მეტია, +DM უდრის UpMove-ს, სხვა შემთხვევაში კი +DM ნულის ტოლია. -DM-ისთვის წესი სარკისებურია.

მთავარი ნიუანსი მესამე პუნქტში იმალება. თითო სანთელზე მხოლოდ ერთი მხარე ითვლება: ან აღმავალი მოძრაობა, ან დაღმავალი, მაგრამ ორივე ერთდროულად — არასოდეს. StockCharts ზღვრულ შემთხვევას პირდაპირ აღწერს: როცა ორივე გამოთვლა უარყოფითია ან ერთმანეთის ტოლია, ორივე სიდიდე ნულდება. TA-Lib-ის ეტალონური რეალიზაცია ორი სანთლის ურთიერთმდებარეობის შვიდ შესაძლო ვარიანტს განიხილავს და იმავე წესამდე მიდის.

შიდა სანთელი, რომელიც მთლიანად წინა სანთლის დიაპაზონში თავსდება, არც ერთი მიმართულებით მოძრაობას არ იძლევა. სწორედ ამიტომ ეშვება ADX ვიწრო გვერდით ბაზარზე: მრიცხველი უფრო ხშირად ნულდება, ვიდრე მნიშვნელი.

როგორ მიიღება მიმართული მოძრაობიდან DX და ADX

უაილდერს გათანაბრების საკუთარი მეთოდი აქვს და ეს სხვის აღწერილობებთან სხვაობის პირველი მიზეზია. პირველი მნიშვნელობა პირველი 14 პერიოდის ჯამის ტოლია, შემდეგ კი რეკურენტული ფორმულა მოქმედებს: წინა მნიშვნელობას აკლებენ მის მეთოთხმეტედ ნაწილს და მიმდინარე მნიშვნელობას უმატებენ. Tulip Indicators აჩვენებს, რომ ეს ექსპონენციალური საშუალოა კოეფიციენტით 1/n ნაცვლად ჩვეული 2/(n+1)-ისა და რომ უაილდერის 14-პერიოდიანი გათანაბრება ჩვეულებრივ 27-პერიოდიან ექსპონენციალურ საშუალოს უდრის.

DX-ის ფორმულა ინდიკატორის მთავარ თავისებურებას ხსნის. DX უდრის ასს, გამრავლებულს +DI-სა და -DI-ს სხვაობის მოდულზე და გაყოფილს მათ ჯამზე. ერთსა და იმავე ფორმულას გვაძლევს StockCharts, TA-Lib-ის ცნობარი და ინგლისურენოვანი ვიკიპედია. მოდული ნიშანს შლის, ნიშანთან ერთად კი მიმართულებაც ქრება: ხაზებს შორის 30-პუნქტიანი სხვაობა ერთსა და იმავე DX-ს მოგვცემს იმის მიუხედავად, რომელი ხაზია ზემოთ.

ბოლო ნაბიჯია DX-ის უაილდერის მეთოდით გასაშუალოება. ADX-ის პირველი მნიშვნელობა პირველი თოთხმეტი DX მნიშვნელობის საშუალოს უდრის, ყოველი შემდეგი კი ასე ითვლება: წინა ADX მრავლდება 13-ზე, ემატება მიმდინარე DX და იყოფა 14-ზე. სწორედ მეორე გათანაბრება ხდის ხაზს გლუვს და ამავე დროს დამატებით დაგვიანებას იწვევს.

რით განსხვავდება ADX DMI-სგან TradingView-სა და MetaTrader-ში

TradingView-ის ცნობარი კითხვას პირდაპირ პასუხობს: ჩაშენებული ADX ინდიკატორი თავისით +DI და -DI ხაზებს არ ხატავს; სამივე ხაზის ერთდროულად სანახავად ცალკე Directional Movement ინდიკატორია საჭირო. DMI-ის შესატან პარამეტრებში ორი მნიშვნელობაა მოცემული: ADX — საბოლოო ხაზის გათანაბრების პერიოდი, DI Length — თავად DI-ის გამოთვლის პერიოდი; ორივეს ნაგულისხმევი მნიშვნელობა 14-ია. ADX-ის გვერდზე შესატანი პარამეტრების განყოფილება საერთოდ არ არის, ამიტომ 14-ისა და 14-ის წყვილი ოფიციალურად სწორედ DMI-სთვისაა დადასტურებული.

MetaTrader 5-ში ვითარება უფრო რთულია. ტერმინალში ორი ცალკეული ჩაშენებული ინდიკატორია: Average Directional Movement Index და Average Directional Movement Index Wilder. MetaQuotes-ის აღწერაში მეორე მათგანი მკაცრად უაილდერის წიგნის ალგორითმზეა აგებული და გათანაბრებულ მოძრავ საშუალოს იყენებს, პირველს კი გათანაბრების სხვა მეთოდი აქვს. ერთ გრაფიკზე ამ ორი ხაზის მნიშვნელობები ერთმანეთს არ ემთხვევა, მიუხედავად იმისა, რომ სახელები თითქმის ერთნაირია.

ამ ცხრილში ცალკე სტრიქონი MetaTrader 4-ს ეთმობა: მის iADX ფუნქციას აქვს applied price პარამეტრი, ანუ ფასი, რომლის მიხედვითაც გამოთვლა მიმდინარეობს, MT5-ის ვერსიას კი ასეთი პარამეტრი არ აქვს. thinkorswim კიდევ უფრო შორს მიდის: აქ გასაშუალოების ტიპი ხუთი ვარიანტიდან ირჩევა, მათ შორისაა მარტივი, ექსპონენციალური და უაილდერის გათანაბრება. ერთსა და იმავე ინსტრუმენტზე იგივე ADX იქ განსხვავებული არჩევანისას განსხვავებულ მნიშვნელობებს იძლევა.

Pine Script-ში ADX-ისთვის ცალკე ფუნქცია არ არსებობს, ყველაფერს ta.dmi აბრუნებს, ამასთან ADX მესამე ელემენტად მოდის:

[diPlus, diMinus, adx] = ta.dmi(14, 14)
plot(adx, "ADX")

გამოძახების ასეთი ფორმა TradingView-ის გამოქვეყნებულ სკრიპტებში ჩანს. შედეგის ერთ ცვლადზე მინიჭება ვერ მოხერხდება — კომპილატორი სამ ელემენტად გაშლას მოელის.

რას ცვლის DI-ის პერიოდი და ADX-ის გათანაბრება

ბევრს პარამეტრების ეს გამიჯვნა ყურადღების მიღმა რჩება, თუმცა მას პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს. შეამცირეთ DI Length და მიმართულების ხაზები უფრო ხშირად გადაიკვეთება, რადგან ისინი უფრო მოკლე იმპულსებზე რეაგირებს. ADX-ის მოკლე გათანაბრება საბოლოო ხაზს მკვეთრს გახდის და ის ზღვრებს უფრო ხშირად გადაკვეთს. უაილდერი 14-ს იყენებდა და ეს მნიშვნელობა TradingView-სა და MetaTrader-ში ნაგულისხმევად დარჩა.

გაცილებით მნიშვნელოვანია სხვა საკითხი: რამდენი ისტორიაა საჭირო, რომ მნიშვნელობა საერთოდ აზრიანი გახდეს. ADX(14)-ის პირველი მნიშვნელობა მხოლოდ 28-ე ბარზე ჩნდება და ეს გამოთვლის აგებულებიდან გამომდინარეობს. თოთხმეტი ბარი ჭეშმარიტი დიაპაზონისა და მიმართული მოძრაობის პირველ გათანაბრებას სჭირდება, ამიტომ პირველი DI მეთხუთმეტე ბარზე ჩნდება. ამის შემდეგ პირველი ADX მნიშვნელობის მისაღებად კიდევ თოთხმეტი DX მნიშვნელობაა საჭირო.

შემდეგ მოქმედებს მექანიზმი, რომელზეც ცნობარები იშვიათად საუბრობენ. უაილდერის რეკურენტული ფორმულა ძველ მნიშვნელობებს სრულად არასოდეს ივიწყებს: მათი წონა მცირდება, მაგრამ არ ნულდება.

ამიტომ ჩატვირთული ისტორიის განსხვავებული სიღრმის მქონე ორი ტერმინალი ერთსა და იმავე ბარზე ADX-ის ოდნავ განსხვავებულ მნიშვნელობებს აჩვენებს. StockCharts-ის შეფასებით, სტაბილური რიცხვებისთვის დაახლოებით 150 პერიოდის მონაცემია საჭირო. TA-Lib-ის დოკუმენტაცია ამას საწყის არასტაბილურ პერიოდს უწოდებს და იმავეთი ხსნის: ადრეული მნიშვნელობები დამოკიდებულია იმაზე, რამდენი ისტორია უძღოდა მათ წინ.

მნიშვნელოვანია. ერთ ინსტრუმენტზე ორ გრაფიკს შორის მნიშვნელობების სხვაობა უფრო ხშირად ისტორიის განსხვავებული სიღრმით ან გათანაბრების განსხვავებული ტიპით აიხსნება და არა პლატფორმის შეცდომით. თავდაპირველად შეამოწმეთ პარამეტრები და ჩატვირთული მონაკვეთის სიგრძე.

რატომ არ იძლევა 20 და 25 ზღვრები მზა სიგნალს

საზღვრების ყველაზე გავრცელებული წყვილი ასე გამოიყურება: 25-ზე მაღლა — ძლიერი ტრენდი, 20-ზე დაბლა — ტრენდი არ არის, მათ შორის კი გაურკვევლობაა. ეს საზღვრები მოჰყავს StockCharts-ს, Fidelity-სა და TradingView-ს, ხოლო IG მხოლოდ ზედა ზღვარს ადასტურებს: 25-ზე მაღლა ტრენდი ძლიერად მიიჩნევა. Fidelity სასარგებლო დეტალსაც ამატებს: 60-ზე მაღალი მნიშვნელობები იშვიათად გვხვდება.

სხვაობები ამ წყვილის შემდეგვე იწყება. StockCharts 25-ის ზღვარს თავად უაილდერს მიაწერს და იქვე წერს, რომ ბევრი ანალიტიკოსი მის ნაცვლად 20-ს იყენებს. ინგლისურენოვანი ვიკიპედია სხვა შკალას გვთავაზობს: სუსტი ტრენდი 20-ზე დაბლა, ძლიერი 40-ზე მაღლა, განსაკუთრებით ძლიერი კი 50-ზე მაღლა. სხვაობა ორმაგია და შკალის არჩევანი ყოველ მეორე გადაწყვეტილებას ცვლის.

TradingView სხვაობას ყველაზე გულწრფელად ხსნის: მისაღები მნიშვნელობები ინსტრუმენტიდან ინსტრუმენტამდე იცვლება, ამიტომ გონივრულია კონკრეტული ინსტრუმენტის მისივე ისტორიაზე შემოწმება. იქვე გვხვდება შეხსენება, რომ უაილდერმა სისტემა ვალუტებისა და საქონლისთვის შექმნა, რომლებიც აქციებზე უფრო ვოლატილურია და უფრო მკვეთრ ტრენდებს ქმნის.

შკალის საწინააღმდეგო საუკეთესო მაგალითი IG-ს მოჰყავს: Nasdaq-ის 1400 პუნქტზე მეტ რალიზე ADX მოძრაობის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში 25-ზე დაბლა რჩებოდა. ფორმალურად ტრენდი არ არსებობდა, ფაქტობრივად კი არსებობდა. IG-ის დასკვნა სიტყვასიტყვით უნდა დავიმახსოვროთ: „No indicator is correct at all times“ — არც ერთი ინდიკატორი არ არის ყოველთვის მართალი.

როგორ გადავამოწმოთ ADX ხელით დახურულ სანთლებზე

შემოწმებას ერთი საღამო სჭირდება და საკუთარ თავთან სამომავლო დავების ნახევარს აგარიდებთ. თანმიმდევრობა ასეთია:

1. აირჩიეთ ერთი ინსტრუმენტი და ერთი ტაიმფრეიმი და დააფიქსირეთ სულ მცირე 30 დახურული სანთლის მონაკვეთი. დაუხურავი სანთელი გამოთვლაში არ შედის: მისი მაქსიმუმი და მინიმუმი ჯერ კიდევ შეიცვლება.
2. ცხრილში თითოეული სანთლის მაქსიმუმი, მინიმუმი და დახურვის ფასი ჩაიწერეთ. მეზობელი სანთლები გამოტოვებების გარეშე, თანმიმდევრულად უნდა მოდიოდეს.
3. თითოეული სანთლისთვის ჭეშმარიტი დიაპაზონი სამი სიდიდიდან უდიდესის სახით გამოთვალეთ.
4. გამოთვალეთ UpMove და DownMove, გამოიყენეთ არჩევის წესი და სუსტი მხარე გაანულეთ.
5. შეკრიბეთ ჭეშმარიტი დიაპაზონის, +DM-ისა და -DM-ის პირველი 14 მნიშვნელობა, შემდეგ კი უაილდერის რეკურენტული ფორმულა გამოიყენეთ.
6. გათანაბრებული მოძრაობა გაყავით გათანაბრებულ დიაპაზონზე და გაამრავლეთ 100-ზე — მიიღებთ +DI-სა და -DI-ს.
7. გამოთვალეთ DX და მისი პირველი 14 მნიშვნელობის საშუალო იპოვეთ. ეს იქნება თქვენი პირველი ADX მნიშვნელობა.

შემდეგ იმავე გრაფიკზე დაამატეთ DMI ინდიკატორი 14 და 14 პარამეტრებით და ბოლო დახურულ სანთელზე სამი რიცხვი შეადარეთ. მეასედებში სხვაობა ნორმალურია: ბიბლიოთეკები არ იყენებს მთელ რიცხვამდე დამრგვალებას, რომელიც 1978 წლის წიგნში იყო გამოყენებული, ხოლო ისტორიის განსხვავებული სიღრმეც შედეგს ცვლის.

ამ სასწავლო სქემაზე ჩანს ის, რისთვისაც ხელით გადამოწმება კეთდება. ფასი მეშვიდე სანთელზე წავიდა ზემოთ, ხაზმა კი 25-ს მხოლოდ მეთერთმეტე სანთელზე გადააჭარბა. მოძრაობის ოთხი სანთლის განმავლობაში ინდიკატორი დუმდა. ასე მუშაობს ორმაგი გათანაბრება — აქ არაფერი გაფუჭებულა.

როგორ შევამოწმოთ ADX ფილტრი ისტორიაზე მორგების გარეშე

ტიპური ამოცანა ასე ჟღერს: მაქვს სეტაპი და მსურს გარიგებები გამოვტოვო, როცა ბაზარი უძრავია. საწყის წერტილად 25-ის ზღვარს იღებენ, რადგან ეს პლატფორმების ცნობარებში ყველაზე გავრცელებული საზღვარია. ამის შემდეგ შემოწმების სანდოობა მთლიანად ნაბიჯების თანმიმდევრობასა და დისციპლინაზეა დამოკიდებული.

აქ მეხუთე ნაბიჯია მთავარი. საერთო შედეგის გაუარესება თავისთავად არაფერს ამტკიცებს, თუ მასთან ერთად გარიგებების რაოდენობაც სამჯერ შემცირდა.

StockCharts ამ სავარჯიშოს მთავარ ხაფანგზე პირდაპირ გვაფრთხილებს: ADX-ის მოთხოვნა მართლაც ამცირებს სიგნალების რაოდენობას, მაგრამ ძლიერ გათანაბრებული ინდიკატორი იმდენივე კარგ სიგნალს ფილტრავს, რამდენ ცუდსაც. ზუსტად ამას გვიჩვენებს IG-ის მაგალითი Nasdaq-ით. ამიტომ გადაწყვეტილება ერთდროულად ორივე რიცხვის მიხედვით მიიღება და არა მხოლოდ ერთი ლამაზი მაჩვენებლით.

თუ შემოწმების შემდეგ ფილტრი არ დაგეხმარათ, ეს ნორმალური შედეგია. იგი გეუბნებათ, რომ თქვენი წესისთვის მოძრაობის ძალა მთავარი შემზღუდველი არ არის და თვეებს გიზოგავთ. გვერდითი ბაზრის გაფილტვრის სხვა გზაა საშუალო ხაზის დახრილობასა და მის მიმართ ფასის მდებარეობაზე დაკვირვება; ცალკე სტატიაში განხილულია, როგორ იკითხება მოძრავი საშუალო.

რომელი შეცდომები ამახინჯებს ყველაზე ხშირად ADX-ის წაკითხვას

ექვსი სიტუაცია, რომლებიც ყველაზე ხშირად გვხვდება:

1. მიმართულებას ADX-ის მიხედვით კითხულობენ. ხაზი იზრდება და ამას ფასის ზრდად მიიჩნევენ. ის ზუსტად ასევე იზრდება ძლიერი ვარდნის დროსაც.
2. 25-ის ზღვარს უნივერსალურად მიიჩნევენ. TradingView პირდაპირ გვაფრთხილებს, რომ მისაღები მნიშვნელობები ინსტრუმენტზეა დამოკიდებული და ისტორიულ შემოწმებას საჭიროებს.
3. მხოლოდ DI-ის გადაკვეთებით ვაჭრობენ. თავად უაილდერმა მათ ექსტრემალური წერტილების წესი დაუმატა: წერტილად ხაზების გადაკვეთის ბარი ითვლება, შესვლა კი მხოლოდ მისი დონის გარღვევის შემდეგ ხდება. ეს წესი მცდარი სიგნალების შესამცირებლად შეიქმნა.
4. სხვადასხვა პლატფორმის რიცხვებს ადარებენ. MetaTrader 5-ში ADX და ADX Wilder განსხვავებულად გამოითვლება, thinkorswim-ში კი გასაშუალოების ტიპი საერთოდ ხელით ირჩევა.
5. მნიშვნელობას დაუხურავ სანთელზე კითხულობენ. მაქსიმუმი და მინიმუმი ჯერ კიდევ შეიცვლება და მათთან ერთად გამოთვლის მთელი ჯაჭვიც შეიცვლება.
6. ისტორიის მოკლე მონაკვეთს აკვირდებიან. ოცდაათ ბარზე რიცხვები განსხვავდება იმ რიცხვებისგან, რომლებიც ას ორმოცდაათ ბარზე გამოჩნდება.

მეშვიდე შეცდომა უფრო მეთოდურია: ADX ინდიკატორს გრაფიკზე ერთადერთ ინსტრუმენტად აყენებენ. TradingView შეზღუდვების განყოფილებაში გვირჩევს, ის გავაერთიანოთ ინდიკატორებთან, რომლებიც უშუალოდ ფასს აკვირდება და სიგნალების გაფილტვრაში გვეხმარება. თუ ასეთ კომბინაციას არჩევთ, იხილეთ განხილვა, როგორ შევადგინოთ ამოცანაზე მორგებული ინდიკატორების ნაკრები.

რისკები და შეზღუდვები

• ინდიკატორი მოგების გარანტიას არ იძლევა. ზღვარზე მაღალი მნიშვნელობა გრაფიკის გასაანალიზებელი მიზეზია და არა შესვლის ბრძანება.
• ბაზარი ვოლატილურია და ვაჭრობა კაპიტალის დაკარგვის რისკთანაა დაკავშირებული.
• წარსული შედეგები მომავალი შედეგების გარანტია არ არის.
• ADX თავისი აგებულებით იგვიანებს: მასში ორი თანმიმდევრული გათანაბრებაა, ამიტომ დადასტურება მოძრაობის დაწყებიდან რამდენიმე სანთლის შემდეგ მოდის.
• ინდიკატორი ნელ ტრენდებს გამოტოვებს. IG-ის მაგალითი Nasdaq-ის 1400 პუნქტზე მეტი რალით გვიჩვენებს მოძრაობას, რომლის დროსაც მნიშვნელობა დროის უმეტეს ნაწილში 25-ზე დაბლა რჩებოდა.
• ზღვრების ერთიანი სტანდარტი არ არსებობს: სხვადასხვა ავტორიტეტული წყარო ერთმანეთისგან ორჯერ განსხვავებულ შკალებს გვთავაზობს.
• მნიშვნელობები დამოკიდებულია პლატფორმაზე, გათანაბრების ტიპსა და ჩატვირთული ისტორიის სიღრმეზე, ამიტომ ორი სხვადასხვა გრაფიკის რიცხვების შედარება არასწორია.

პასუხისმგებლობის შეზღუდვა. ეს არ არის ინდივიდუალური საინვესტიციო რეკომენდაცია. ბაზარი ვოლატილურია და ვაჭრობა კაპიტალის დაკარგვის რისკთანაა დაკავშირებული. წარსული შედეგები მომავალი შედეგების გარანტია არ არის.